دېموكراتىيە ۋە كىشىلىك ھوقۇق

ئۇيغۇر پودكاست 8-سان كانادادا چاقنىغان ئۇيغۇر

زۇمرەتئاي ئەركىن كانادا فېدېراتسىيە پارلامېنتى سايلىمىغا قاتنىشىدۇ   دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ سابىق مۇئاۋىن رەئىسى زۇمرەتئاي ئەركىن كانادانىڭ كۇبېك بىرلىكى پارتىيەسى (Bloc Québécois) گە ۋاكالىتەن، مونترېئال شەھىرىدىكى لورىيې–سېنت-مارى سايلام رايونىدا ئۆتكۈزۈلىدىغان فېدېراتسىيە پارلامېنتى ئاۋام پالاتاسىنىڭ تولۇقلىما سايلىمىغا قاتنىشىدۇ.   كۇبېك بىرلىكى پارتىيەسىنىڭ رەھبىرى ئىۋ-فرانسۇئا بلانشې 25-ئۆكتەبىر مونترېئالدا ئۆتكۈزۈلگەن ئاخبارات يىغىنىدا زۇمرەتئاي ئەركىننىڭ نامزاتلىقىنى رەسمىي ئېلان قىلىپ، ئۇنىڭ كىشىلىك ھوقۇق ساھەسىدىكى خەلقئارالىق تەجرىبىسى ۋە ئۇيغۇر خەلقىنىڭ ھەق-ھوقۇقلىرىنى قوغداش يولىدىكى خىزمەتلىرىگە يۇقىرى باھا بەرگەن.   زۇمرەتئاي ئەركىن بىز بىلەن ئۆتكۈزگەن سۆھبىتىدە، كۇبېك خەلقىنىڭ تىلى، مەدەنىيىتى ۋە مىللىي كىملىكىنى قوغداش تەجرىبىسىنىڭ ئۇيغۇرلار ئۈچۈنمۇ مۇھىم ئەھمىيەتكە ئىگە ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى. ئۇ خەلقلەرنىڭ ئۆز تىلى ۋە مەدەنىيىتىنى ساقلاش، شۇنداقلا ئۆز كەلگۈسىنى ئەركىن بەلگىلەش ھوقۇقىنىڭ مۇھىملىقىنى تەكىتلىدى.   1993-يىلى ئۈرۈمچىدە تۇغۇلغان زۇمرەتئاي ئەركىن 10 يېشىدا ئائىلىسى بىلەن كاناداغا كۆچۈپ كەلگەن. ئۇ مونترېئال ئۇنىۋېرسىتېتىدا خەلقئارا مۇناسىۋەتلەر، لاۋال ئۇنىۋېرسىتېتىدا قانۇن كەسپى بويىچە ئوقۇغان. زۇمرەتئاي ئەركىن 2019-يىلى دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ ميۇنخېندىكى باش شتابىدا خىزمەت باشلىغان بولۇپ، كېيىن قۇرۇلتاينىڭ خەلقئارا مۇناسىۋەت بۆلۈمىنىڭ دىرېكتورى، ئاياللار كومىتېتىنىڭ مۇدىرى ۋە تاشقىي ئىشلارغا مەسئۇل مۇئاۋىن رەئىسى قاتارلىق ۋەزىپىلەرنى ئۆتىگەن.   ئۇ بۇ جەرياندا بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى، ياۋروپا پارلامېنتى ۋە باشقا خەلقئارالىق سەھنىلەردە ئۇيغۇرلارغا قارىتىلغان كىشىلىك ھوقۇق دەپسەندىچىلىكلىرى، مەجبۇرىي ئەمگەك ۋە چېگرا ھالقىغان باستۇرۇش مەسىلىلىرىنى ئوتتۇرىغا قويۇپ كەلگەن. ئۇنىڭ بۇ ساھەدىكى خىزمەتلىرى 2024-يىلى روزۋېلت فوندىنىڭ «دىنىي ئېتىقاد ئەركىنلىكى مۇكاپاتى» بىلەن تەقدىرلەنگەن.   زۇمرەتئاي ئەركىن بۇ قېتىمقى تولۇقلىما سايلامدا، كانادانىڭ سابىق مۇھىت ۋە ئىقلىم ئۆزگىرىشى مىنىستىرى ستىۋېن جىلبونىڭ پارلامېنت ئەزالىقىدىن ئىستېپا بېرىشى بىلەن بوش قالغان ئورۇن ئۈچۈن رىقابەتكە قاتنىشىدۇ. سايلامنىڭ رەسمىي ۋاقتى تېخى ئېلان قىلىنمىغان.   بىز زۇمرەتئاي ئەركىن بىلەن ئۆتكۈزگەن مەخسۇس سۆھبىتىمىزدە ئۇنىڭ سىياسىي سەھنىگە قەدەم قويۇش قارارى، سايلامغا قاتنىشىشتىكى مەقسىتى ۋە كەلگۈسىدىكى پىلانلىرى ھەققىدە پىكىر ئالماشتۇردۇق.

ئۇيغۇر پودكاست 7-سان تىنچ ئوكياندىكى جەڭچى

ئۇيغۇرلار سىزنى ئۇنۇتمايدۇ   10-ئاينىڭ 30- كۈنى ئاۋسترالىيەدە ياشىغان دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ مۇئاۋىن رەئىسى پىداكار كۈرەشچى مەرھۇم ھۈسەن ھەسەن ئەپەندى ۋاپاتىغا 12 يىل بولغان كۈن.  بۇ مۇناسىۋەت بىلەن مەرھۇم ھۈسەن ھەسەن ئەپەندىنىڭ ئۇكىسى، دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى ئىچكىي ئىشلار كومىتېتىنىڭ سابىق مۇدىرى ۋە ئاۋسترالىيە ئۇيغۇر جەمئىيىتىنىڭ رەئىسى بەختىيار بۆرە ۋە گېرمانىيەنىڭ ميۇنخېن شەھىرىدە تۇرۇۋاتقان  تونۇلغان چاقچاقچى  ئابلىمىت تۇرسۇن ئەپەندىلەر بىلەن سۆھبەت ئېلىپ باردۇق.    مەرھۇم ھۈسەن ھەسەن ئەپەندى 2014-يىلى 10-ئاينىڭ 30- كۈنى 62 يېشىدا كېسەللىك سەۋەبىدىن قازا قىلغان ئىدى. ھۈسەن ھەسەن ئەپەندى ھايات مەزگىللىرىدە ئاۋسترالىيە ۋە دۇنيانىڭ باشقا جايلىرىدىكى كۆپلىگەن ئۇيغۇرلارغا ياردەم قولىنى سۇنۇپلا قالماي، ئۆز ۋاقتىدا يەنە د ئۇ ق نى ماددىي تەرەپلەردىن يۆلىگەن ۋە ئاۋسترالىيە ئۇيغۇر جەمىيىتىنىڭ قۇرۇلۇشىغا زور تۆھپە قوشقان.   بەختىيار ئەپەندى زىيارىتىمىز ئەسناسىدا، مەرھۇمنىڭ ئېغىر كېسەل مەزگىللىرىدە ۋېيتنامغا بېرىپ، 2009-يىلىدىكى 5-ئىيۇل ئۈرۈمچى قىرغىنچىلىقىغا  قاتنىشىپ خىتايدىن قېچىپ چىققان بىر قىسىم ئۇيغۇرلارنى قۇتۇلدۇرۇپ قېلىشتا زور جاسارەت كۆرسەتكەنلىكىنى خاتىرىلەپ ئۆتتى. ئۇنىڭ ئېيتىشىچە، مەرھۇم يەنە ۋەتەن ئىچى ۋە سىرتىدىكى بىر قىسىم ئۇيغۇر زىيالىيلىرىغىمۇ ماددىي ۋە مەنىۋى ياردەملەردە بولغانلىقىنى، ئۇنىڭ ياشلىق چاغلىرىدىن تارتىپ ئۆز مىللىتىنىڭ تەقدىرى ئۈچۈن كۆپلەپ باش قاتۇرغانلىقىنى تەكىتلىدى.     ئابلىمىت تۇرسۇن ئەپەندىنىڭ ئېيتىشىچە ھۈسەن ھەسەن ئەپەندى غۇلجا شەھەرلىك 7-ئوتتۇرا مەكتەپتە ماتېماتىكا ئوقۇتقۇچىسى بولۇپ ئىشلەۋاتقاندا ئوقۇغۇچىلارغا ماتېماتىكا ئۆگىتىپلا قالماستىن، ئۇيغۇر مىللەتچىلىكى ۋە ۋەتەنپەرۋەرلىك ئىدىيەسىنى سىڭدۈرۈشكىمۇ ئەھمىيەت بەرگەنلىكىنى ئېيتتى. ئۇنىڭ بىلدۈرىشىچە،  2013-يىلى گېرمانىيەگە داۋالىنىش ئۈچۈن كەلگەن مەزگىللىرىدە ئۆز كەچمىشلىرىنى ھېكايە قىلىپ بېرىپ خاتىرە قالدۇرۇپ كەتكەن ئىكەن. ئۇ ئاخىرقى بايانلىرىدا ھەربىر ئۇيغۇرنىڭ ئۆز ۋەتىنى ئۈچۈن بەجانىدىللىق بىلەن خىزمەت قىلىشىنى ئۈمىد قىلغان ئىكەن.   

ئۇيغۇر پودكاست 5-سان «يېڭى قانۇن» نىڭ ئارقا كۆرۈنىشى

 «يېڭى قانۇن» نىڭ ئارقا كۆرۈنىشى   خىتاي ھۆكۈمىتى 2026-يىلى 3-ئايدا بېيجىڭدا ئېچىلغان مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىيى يىغىنىدا «مىللەتلەر ئىتتىپاقلىقى ۋە تەرەققىياتىنى ئىلگىرى سۈرۈش قانۇنى» نى رەسمىي ماقۇللاپ ئىجرا قىلىشقا باشلىدى . گەرچە بۇ قانۇن ئاتالغۇ جەھەتتىن «ئىتتىپاقلىق» ۋە «تەرەققىيات» دەپ پەردازلانغان بولسىمۇ، ئەمەلىيەتتە ئۇ خىتاينىڭ نەچچە ئون يىللاردىن بېرى يۈرگۈزۈپ كەلگەن كۆپ مىللەتلىك دۆلەت مودېلىدىن پۈتۈنلەي ۋاز كېچىپ، مەجبۇرىي ئاسسىمىلياتسىيەنى دۆلەتنىڭ تۈپ قانۇنىي مەجبۇرىيىتىگە ئايلاندۇرغانلىقىنىڭ روشەن كۆرۈنۈشىدۇر . خەلقئارالىق كۆزەتكۈچىلەر ۋە كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتلىرى ئاگاھلاندۇرغاندەك، بۇ يېڭى قانۇن ئۇيغۇر، تىبەت ۋە موڭغۇل قاتارلىق مۇستەملىكە مىللەتلەرنى مىللەت سۈپىتىدە يوقىتىش ۋە بىرلا خىل مىللەت گەۋدىسىگە ئايلاندۇرۇش پىلانىنىڭ ئەڭ ئالىي قانۇنىي گەۋدىلىنىشىدۇر.   بۇ قانۇننىڭ ئەمەلىيلىشىشى چەتئەلدىكى ئۇيغۇرلارنىڭ ياشاش ۋە پىكىر قىلىش ئەركىنلىكىگە ئېغىر پىسخىكىلىق ۋە رېئال بېسىم ئېلىپ كېلىدۇ. خىتاي ھۆكۈمىتى بۇ قانۇننى ئاساس قىلىپ تۇرۇپ، مۇھاجىرەتتىكى ئۇيغۇرلارنىڭ ۋەتىنىدىكى ئۇرۇق-تۇغقانلىرىنى گۆرۈگە ئېلىش، ئۇلارغا تەھدىت سېلىپ سۈكۈت قىلدۇرۇش ۋە خەلقئارا جەمئىيەتتە مەجبۇرلانغان سىنلىق يالغان ئىقرارنامىلەرنى تارقىتىش قىلمىشلىرىنى تېخىمۇ ھەسسىلەپ كۈچەيتىدۇ . بۇ، ئەركىن دۇنيادىكى ئۇيغۇر ئاۋازلىرىنى دۇنياۋى مىقياسىدا تۇنجۇقتۇرۇشنى مەقسەت قىلغان سىستېمىلىق قارا نىيەتتۇر.   خۇلاسىلىگەندە، خىتاينىڭ 2026-يىللىق «مىللەتلەر ئىتتىپاقلىقى ۋە تەرەققىياتىنى ئىلگىرى سۈرۈش قانۇنى» ئەسلا بىر تىنچلىق ۋە تەڭپۇڭلۇق قانۇنى ئەمەس، بەلكى ئۇيغۇرلارغا ئوخشاش مۇستەملىكە ئاستىدىكى مىللەتلەرنى تىلى، دىنى، جەمئىيەت قۇرۇلمىسى ۋە مىللىي ئېڭى بىلەن قوشۇپ يوقىتىش ئۈچۈن تۈزۈلگەن سىستېمىلىق قىرغىنچىلىق ۋە مەجبۇرىي ئاسسىمىلياتسىيە قوللانمىسىدۇر . بۇ قانۇن يالغۇز خىتاي چېگراسى ئىچىدىكى مىللەتلەرنىڭ مەۋجۇتلۇقىغىلا خىرىس قىلىپ قالماستىن، دۆلەت ھالقىغان باستۇرۇش ماددىلىرى ئارقىلىق پۈتۈن دۇنيادىكى ئۇيغۇرلارنىڭ ھاياتىي بىخەتەرلىكى ۋە كىشلىك ھوقۇقلىرىغىمۇ ئېغىر خەۋپ ئېلىپ كېلىدىغان بولۇپ، خەلقئارا جەمئىيەتنىڭ جىددىي دىققىتىنى قوزغىشى كېرەك. بىز مەزكۇر قانۇن ھەققىدە تۈركىيە كونيا سەلچۇق ئۇنىۋېرسىتېتى ئوقۇتقۇچىسى دوكتور ئادىلجان ئەرئ‍ۇيغۇر ئەپەندى بىلەن سۆھبەتلەشتۇق. 

ئۇيغۇر پودكاست 4-سان دەۋادىن ئۈمىد بارمۇ؟

دەۋادا ئۈمىد بارمۇ؟    ۋارشاۋا كىشىلىك ھوقۇق يىغىنىدا دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ رەئىسى تۇرغۇنجان ئالاۋۇدۇن، دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ سابىق رەئىسى، ئۇيغۇر دېموكراتىيە ۋە كىشىلىك ھوقۇق مەركىزىنىڭ رەئىسى  دولقۇن ئەيسا ئەپەندى خىتاينىڭ شەرقىي تۈركىستاندا ئېلىپ بېرىۋاتقان كىشىلىك ھوقۇق دەپسەندىچىلىكىنى دۇنيا جامائەتچىلىكىگە ئاڭلاتتى. پولشانىڭ پايتەختى ۋارشاۋادا ئۆتكۈزۈلىۋاتقان ياۋروپا بىخەتەرلىك ۋە ھەمكارلىق تەشكىلاتىنىڭ 2026- يىللىق ۋارشاۋا كىشىلىك ھوقۇق يىغىنى 5-ئۆكتەبىردىن 15-ئۆكتەبىرگىچە ئۆتكۈزۈلگەن.     بۇ يىغىنغا ھۆكۈمەت مەسئ‍ۇللىرى، خەلقئارالىق ئاممىۋىي تەشكىلاتلارنىڭ  مەسئۇللىرى، كىشىلىك ھوقۇق مۇتەخەسسىسلىرى، ياۋروپا پارلامېنتىنىڭ ئەزالىرى ۋە ياۋروپا دۆلەتلىرىنىڭ ۋارشاۋادىكى ئەلچىلىرى ۋە ئاخبارات خادىملىرىدىن بولۇپ 1800 دىن ئارتۇق كىشى ئىشتىراك قىلغان. يىغىندا كىشىلىك ھوقۇقى، دېموكراتىيە، ئاساسىي ئەركىنلىكلەر ۋە ئاممىۋىي تەشكىلاتلار دۇچار بولۇۋاتقان خىرىسلار توغرىسىدا مۇزاكىرە ئېلىپ بېرىلغان.   مەزكۇر يىغىن كومىتېتىنىڭ تەشكىللىشى بىلەن 14-ئۆكتەبىر كۈنى ئەتىگەن  تۇرغۇنجان ئالاۋۇدۇن بىلەن دولقۇن ئەيسا ئەپەندىلەر،  ئۇيغۇرلار دۇچار بولۇۋاتقان كىشىلىك ھوقۇق دەپسەندىچىلىكى، كەڭ-كۆلەمدە تۇتقۇن قىلىش، ئۇيغۇر تىلى ۋە مەدەنىيىتىنىڭ چەكلىنىشى، دىنىي ئەركىنلىك، مەجبۇرىي ئەمگەك، ئۇيغۇر قىرغىنچىلىقى ۋە چەتئەلدىكى ئۇيغۇرلارغا قارىتا يۈرگۈزۈۋاتقان چېگرا ھالقىغان باستۇرۇش سىياسىتى قاتارلىق مەسىلىلەر توغرىسىدا مۇھاكىمە ئېلىپ بېرىلىپ يىغىن ئەھلىگە ئاڭلىتىلغان. بولۇپمۇ  مىللەتلەر ئىتتىپاقلىقىنى تەرەققىي قىلدۇرۇش قانۇنىنىڭ ئۇيغۇرلارغا ئېلىپ كېلىدىغان زىيىنى توغرىسىدا تەپسىلىي مەلۇمات بېرىلگەن. ئەڭ ئاخىرىدا تۇرغۇنجان ئالاۋۇدۇن ئەپەندى بارلىق ياۋروپا دۆلەتلىرى ھۆكۈمىتىنى خىتاينىڭ ئۇيغۇرلارغا قارىتا ئېلىپ بېرىۋاتقان بۇ رەزىل سىياسىتىنى توختىتىشقا چاقىرغان.    تۇرغۇنجان ئالاۋۇددىن ۋە دولقۇن ئەيسا ئەپەندىلەر، 12-ئۆكتەبىردە چېخىيەنىڭ پراگا شەھرىدە ئۆتكۈزۈلگەن “مۇنبەر 2000” يىغىنىدا، ئۇيغۇرلارنىڭ نۆۋەتتىكى ۋەزىيىتى توغرىسىدا مەلۇمات بېرىپ، دۇنيادىكى ھەرقايسى دۆلەت ھۆكۈمەتلىرىنى خىتاينىڭ ئۇيغۇرلارغا قارىتا ئېلىپ بېرىۋاتقان ئىرقىي قىرغىنچىلىق سىياسىتىنى توختىتىشقا چاقىرغان. بۇ يىغىن جەريانىدا ئۇلار، چېخىيە پارلامېنتى يۇقۇرى پالاتاسى مۇئاۋىن رەئىسى يېرى ئوبېرفالزېر بىلەن كۆرۈشۈپ، خىتاينىڭ ئۇيغۇرلارغا ئېلىپ بېرىۋاتقان ئىرقىي قىرغىنچىلىق سىياسىتىنىڭ داۋاملىشىۋاتقانلىقىنى، مىللەتلەر ئىتتىپاقلىقىنى تەرەققىي قىلدۇرۇش قانۇنىنى يولغا قويۇش ئارقىلىق ئىرقىي قىرغىنچىلىقنى ئاتالمىش قانۇنى ئارقىلىق تېزلەتكەنلىكىنى ئاڭلاتقان. دولقۇن ئەيسا ئەپەندى بۇنداق مۇھىم يىغىنلاردا دۇنيا دۆلەتلىرىنىڭ دىققەت-ئېتىبارىنى ئۇيغۇر ئىرقىي قىرغىنچىلىقىغا تارتىشقا تىرىشىۋاتقانلىقىنى تەكىتلىدى. بىز بۇ مۇھىم يىغىنلارنىڭ مەزمۇنىنى چۆرىدىگەن ھالدا، ئۇيغۇر دەۋاسىنىڭ نۆۋەتتىكى ۋەزىيىتى توغرىسىدا دولقۇن ئەيسا ئەپەندى بىلەن سۆھبەتلەشتۇق.   

ئۇيغۇر پودكاست 3-سان جاسارەت ئوبرازى

  قەلبىنۇر سىدىق : «جاسارەت ئوبرازى» مۇكاپاتىنى سەپداشلىرىم ۋە  خەلقىم نامىغا ئالدىم    ھازىر گوللاندىيەدە تۇرۇۋاتقان لاگېر شاھىتى، كىشىلىك ھوقۇق پائالىيەتچىسى ۋە دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيىنىڭ تەپتىشى قەلبىنۇر سىدىق خانىم ئىتالىيەدە ئۆتكۈزۈلگەن «پوردېنون ھۆججەتلىك فىلىم مۇراسىمى»دا «جاسارەت ئوبرازى» مۇكاپاتىغا لايىق كۆرۈلگەن ئىدى.   مەزكۇر فىلىم مۇراسىمىدا رېژىسسور دايا كاھېن تەرىپىدىن سۈرەتكە ئېلىنغان ”ماشىنىنىڭ كۆزى“ ناملىق ھۆججەتلىك فىلىم تاماشىبىنلار بىلەن يۈز كۆرۈشگەن. بۇ فىلىم قەلبىنۇر سىدىقنىڭ لاگېردىكى ئېچىنىشلىق  سەرگۈزەشتىلىرى  ۋە گۇۋاھلىق بايانلىرى ئاساسىدا ئىشلەنگەن بولۇپ، فىلىمدە خىتاي دائىرىلىرىنىڭ يۇقىرى تېخنىكىلىق نازارەت سىستېمىسىدىن پايدىلىنىپ ئۇيغۇر، قازاق قاتارلىق تۈركىي خەلقلەرگە ئېلىپ بېرىۋاتقان قىرغىنچىلىق سىياسىتىنى قانداق يوشۇرۇشقا ئۇرۇنۇۋاتقانلىقى تەپسىلىي پاش قىلىنغان.    بىز <<ئۇيغۇر ئاۋازى پودكاست>> پروگراممىسىدا قەلبىنۇر سىدىق خانىم بىلەن  بۇ مەزمۇنلارنى چۆرىدىگەن ھالدا سۆھبەت ئېلىپ باردۇق. ئۇ، بىزگە  مۇكاپاتنى ئالغاندىن كېيىنكى تۇيغۇلىرىنى بايان قىلىپ، مۇكاپاتنىڭ پەقەت ئۆزىگىلا ئەمەس، لاگېرنى ئاشكارىلاش ئۈچۈن، مىللىتىمىزنىڭ ئەركىنلىكى ئۈچۈن  كۈرەش قىلىۋاتقان بارلىق پائالىيەتچىلەرگە ۋە ئۆزىنى قوللاپ كېلىۋاتقان  خەلقىگە مەنسۇپ ئىكەنلىكىنى، ئۇلار نامىدىن مۇكاپاتنى ئالغانلىقىنى تەكىتلىدى. ئۇ، شەرقىي تۈركىستان ئازات بولغىچە، زۇلۇمنى پاش قىلىشتىن ئەسلا توختىمايدىغانلىقىنى بايان قىلدى."   قەلبىنۇر سىدىق خانىم ئەسلىدە،  خىتاي تىلى ئوقۇتقۇچىسى بولۇپ، 2017-يىلى، توققۇز ئاي ئەتراپىدا جازا لاگېرلىرىدا خىتايچە ئوقۇتقۇچىلىق قىلغان. ئۇنىڭ ئېيتىشىچە بۇ جەرياندا خىتاينىڭ ئۇيغۇرلارغا ئېلىپ بېرىۋاتقان ئادەم قېلىپىدىن چىققان سىياسىتىگە شاھىت بولغان ۋە بۇنى دۇنياغا ئاڭلىتىشنىڭ ئۆزى ئۈچۈن ئىنسانىي، مىللىي ۋە دىنىي بۇرچ دەپ بىلىپ، چەتئەلگە چىققاندىن كېيىن 18 دۆلەتتە ۋە بەزى دۆلەتلەردە كۆپ قېتىم شاھىتلىك قىلغان. قەلبىنۇر سىدىق خانىم سۆھبىتىمىز ئاخىرىدا  بۇنىڭدىن كېيىنمۇ خىتاينىڭ رەزىل سىياسىتىنى پاش قىلىشقا داۋام قىلىدىغانلىقىنى تەكىتلىدى.